áòéä-æåÌ òúé÷ú-éîéí, ùàìú-äéäåãéí, òãééï îøâéæä àú äøåçåú ëàæ ëï òúä. ìà-ðôúøä, ëøéáåòå ùì òâåì, òåã äéà îåñéôä ìäéåú, ùìà ëîåäå, ùàìú-äéåí äáåòøú. ñéáú äãáø äéà, ùàéï àåúä áòéä ðåúðú òðéï ìäìëä áìáã, àìà îúçãùú ëáéëåì áëì éåí úîéã áçéé-äîöéàåú ìîòùä åãåç÷ú áúå÷ó îåñéó-åäåìê ì÷øàú äëøòä.
ìôé úôéñúðå, ëì-òé÷øä ùì äáòéä äåà æä:
äéäåãéí áçé÷ äòîéí, ùáúåëí äí çééí, éñåã äèøåâðé äí, ùàéðå îñåâì ìäúáåìì áùåí àåîä, åìôéëê àéï ùåí àåîä ðåçä ìäëéìå.
åòúä æàú äîùéîä, ìîöåà úøåôä, ùáëåçä éñåâì àåúå éñåã çéöåðé àì çáø äòîéí, òã ëãé ìùîåè àú ä÷ø÷ò îúçú ùàìú-äéäåãéí ìòåìîéí.
ëîåáï, àéï àðå éëåìéí ìçùåá òí æä òì ú÷åîú äøîåðéä îåçìèú. ëæàú åãàé ìà ùøøä îòåìí âí áéï ùàø äòîéí. àåúí éîåú-äîùéç, ùáäí úçãì "äáéðìàåîéåú" åäòîéí éîåâå áúåê ëìì äàðåùåú, òãééï ùøåééí áîøç÷ ìà úùåøðå òéï. òã àæ öøéëåú îùàìåú äòîéí åùàéôåúéäí ìäöèîöí áéöéøú "îåãåñ åéååðãé" ùàôùø ìñáìå.
ìùìåí-äòåìí äðöçé éöèøëå áðé-àãí ìçëåú òåã æîï øá: åàìå òã àæ ðéúï ìäú÷éï éçñé äàåîåú æå ìæå åìäñãéøí ìîãé òì-ôé äñëí îåúðä – äñëí äîåöá òì îùôè-äòîéí, òì çåæéí, åáéçåã òì ùåéåï-òøê îñåéí ùì îòîã åúáéòåú-âåîìéï, åëîå-ëï òì øâù-ëáåã äããé.
áéçñé äòîéí àì äéäåãéí àéï ìîöåà ùåéåï-òøê æä ùì îòîã. çñø ëàï äîñã ùì àåúå ëáåã-âåîìéï, äîåñãø åîåáèç, ëðäåâ, òì-éãé îùôè-äòîéí àå òì-éãé àîðåÉú. ø÷ ëàùø éëÌåï äîñã äæä, ëàùø ùåéåï-äòøê áéï äéäåãéí ìùàø äàåîåú éäéä ìòåáãä, ø÷ àæ éúëï ìøàåú àú ùàìú-äéäåãéí ëôúåøä.
ìãàáåï-ìá, ùåéåï-òøê æä, ùäéä ÷ééí ëîöéàåú áòáø ðùëç-îùëáø, àéï ìçëåú ìå ùéçæåø àìà áòúéã øçå÷ ëì-ëê, ùäëììú äòí äéäåãé áñåâ äòîéí äàçøéí ðøàéú, áúðàéí ùì òëùéå, ëãîéåï-ùåà.
ìëê çñø äåà øåá äàÇèøéáÌåèÄéí, äîùîùéí ñéîðé-äëø äëøçééí ìàåîä. çñø äåà àåúí çéé òöîéåú øàùåðéú, ùìà éöåéøå áìé ìùåï åîðäâ îùåúôéí, áìé ÷øéáåú ùì-î÷åí. äòí äéäåãé àéï ìå àøõ-àáåú îùìå, àó ëé éù ìå îåìãåú äøáä: àéï ìå îøëæ, ð÷åãú-ëåáã, ìà îîùìä îùìå, åìà ðöéâåú. îöåé äåà áëì î÷åí, åùåí î÷åí àéðå áéúå. ìòåìí àéï ìäï ìàåîåú ãáø òí àåîä éäåãéú, àìà úîéã ø÷ òí éäåãéí. áùáéì ìàåîéåú éäåãéú çñøéí äéäåãéí òîéåÌú àåôééðéú éãåòä, äèáåòä áëì àåîä àçøú åîåúðä òì-éãé ùÆáú-éçã áúçåí-îãéðä àçã. òîéåÌú æå, îï-äèáòé ùìà éëìä ìäúôúç áôæåøä. éúø òì ëï, ãåîä ùðëçã îï äéäåãéí ëì æëø ìîåìãúí äîùåúôú ìôðéí. äåãåú ìëùøåï äñúâìåúí ä÷ìä ñâìå ìòöîí á÷ìåú éúøä úëåðåú ùàéðï îåÌìãåú ìäí, úëåðåú àåúí äòîéí, ùàìéäí äãéçí äâåøì. ìà-àçú àó äúôø÷å, ìîòï ðåúðé çñåúí, àú ééçåãí äîñåøúé ëìéì. äí ñÄâìå ìòöîí, àå ùÄãëå òì òöîí, îéï ðèéåú ÷åñîåôåìéèéåú, ùìà éëìå ìäú÷áì òì ìá àçøéí, ëàùø ìà éëìå ìäðéç àú ãòú òöîí.
áá÷ùí ìäúòøá áâåééí, òîãå ååéúøå ëîòè áæãåï òì ìàåîéåúí ùìäí. àåìí áùåí î÷åí ìà äùéâå çôöí ëé éëéøå áäí òîéúéäí äàæøçéí éìéãéí ùåéí áéï ùåéí.
àê îä ùîðéà áéåúø àú äéäåãéí îùàåó ì÷éåí ìàåîé ùìäí, äìà äåà ùàéðí îøâéùéí öåøê ëìì á÷éåí ëæä; åìà æå áìáã ùàéðí îøâéùéí öåøê áå, àìà ùëåôøéí àôéìå áòé÷øå ùì öåøê ëæä.
äòãø äöåøê áîàëì åîùúä ñéîï çùåÌù îàåã äåà ìçåìä. ìà úîéã éöìç çôöðå ìäöéìå îï äàðåøëñéä äàðåùä. åàó àí éòìä áéãðå ìñì÷ä, òãééï ñô÷ äåà àí éäéä áéëìúå ùì äçåìä ìáìåò àú äîæåï ùëáø äåà úàá ìå.
äéäåãéí ðîöàéí áîöáå äòâåí ùì àåúå çåìä. òì ôøè æä, äçùåá îëì, àðå çéáéí ìòîåã áëì úå÷ó. òìéðå ìäåëéç ëé øåò-âåøìí ùì äéäåãéí éñåãå ÷åãí-ëì áìé÷åé öøëí ìòöîàåú ìàåîéú, àê ëé îï-ääëøç ùöåøê æä éòåø åéôåòí áäí, àí àéðí øåöéí ìäéåú äô÷ø ì÷éåí îçôéø òã òåìí; áãáåø àçã: ëé òìéäí ìäòùåú àåîä.
- - -
àéîä îôðé øåç-äøôàéí äéäåãé òáøä áéøåùä åäúâáøä áîùê ãåøåú åùðåú-îàåú. æàú äàéîä äáéàä ìéãé àéáä, àùø áöøåó òí ùàø ðñéáåú, ùòìéäï éãåáø ìäìï, ôéðúä î÷åí ìéåÌãåÉôåÉáÌéä.
áéçã òí ëì ùàø ãîåééí áìúé îåãòéí åäåáìÅé-ùåà, àéðñèéð÷èéí åàéãéåÉñéð÷øÇñéåÉú, ÷ðúä ìä âí äéåãåôåáéä æëåú-àæøç ùìîä á÷øá ëì òîé-úáì, ùäéäåãéí áàå àúí áîâò-åîùà. äéåãåôåáéä äéà áú-îéðä ùì äãÆîåÉðåÉôÌÇúéä, àê áäáãì îéåçã, ùäùÄéåÌã äéäåãé ðòùä ÷Äðéï ìîéï äàðåùé ëåìå åìà ìòîîéí àçãéí áìáã, åùàéðå ëùàø øåçéï çãì-îîùåú, àìà áùø åãí äåà, åáùøå òìéå éëàá åéúòðä îôöòé ääîåðéí, àùø àÅéîúåÉ òìéäí åñëðúå ìðâã ãîéåðí úîéã.
äéåãåôåáéä äéà ôñéëåæä. ëôñéëåæä äéà úåøùúéú, åëîçìä îåÌøùú æä àìôééí ùðä àéï ìä úøåôä.
ôçã äøåÌçéï, áúåø àáé äéåãåôåáéä, äåà ùäåìéã àåúä ùðàä îåôùèú, ëîòè àîøúé àôìèåðéú, ùáâììä ðäåâ ìòùåú àú ëìì äàåîä äéäåãéú àçøàé ìòáøåÊú äîîùéåú àå äîãåîåú ùì ôøèéí îúåê çáøéä, åìäìòéæ òìéä ìîëáéø, ìäëåúä òì ôðéä áçøôä.
àåäá åàåéá éçã á÷ùå îàæ ìäñáéø àå ìäöãé÷ àåúä ùðàú éäåãéí, áçÇôÌàí òì äéäåãéí ëì îéðé àùîåú, ìàîåø: äí öìáå àú éùå, äí ùåúéí ãí ðåöøéí, îøòéìéí áàøåú, îìåéí áøéáéú, îðöìéí àú äàéëø åëå'. àùîåú àìä åàìó ëàìä ëìôé òí ùìí ðîöàåú úìåéåú òì áìéîä – åëé øåôôåú äï, ëáø ðéëø îúåê ëê, ùäéä öåøê ìâøøï åìäáéàï áäîåï, ëãé ìùëê îåñø îöôåðí ùì øåãôé äéäåãéí, ëãé ìöÇãÅ÷ âæø-äãéï òì äàåîä ëåìä, ëãé ìäåëéç äðçéöåú áùøéôú äéäåãé (ãå÷: øåç-äøôàéí äéäåãé).
- - -
àí ðñëí àú äàîåø, äøé áòéðé äçééí – äéäåãé äåà îú, áòéðé òí-äàøõ – æø, áòéðé äúåùáéí – ðò-åðã, áòéðé áòì-äðëñéí – ÷áöï, áòéðé äòðééí – îðöì åîéìéåðø, áòéðé äôèøéåè – çñø àøõ-àáåú, áòéðé äîòîãåú ëåìí – îúçøä ùðåà.
òì ðâåÉãÆú èáòéú æå ðåñã ëì àåúå àéï-îñôø ùì èòåéåú-äáðä, åùì ÷èøåâéí åúøòåîåú ùùðé äöããéí îèéçéí æä òì æä áöã÷ àå ùìà áöã÷. äéäåãéí îæä, úçú ìäëéø îöáí ëäååéúå åìäúååú ÷å-ðåäâ øöéåðìé áäúàí ìëê, òåîãéí äí å÷åáìéí ìôðé äöã÷ äðöçé åîãîéí ëé áæàú éåëìå ìäùéâ îä. åäáìúé-éäåãéí îæä, úçú ìäùòï ôùåè òì éúøåï-ëåçí äèáòé åìäçæé÷ áð÷åãú-îáèí ääéñèåøéú-äîöéàåúéú, áð÷åãú-îáèå ùì äçæ÷, îðñéí äí ìäöãé÷ ñÆøÆá-òîãúí áøåá äàùîåú, ùìàçø áçéðä-î÷øåá äï ðøàåú ëåìï ðèåìåú-éñåã àå èôìåú. åàåìí îé ùàéðå øåöä ìùàú ôðéí ìëàï àå ìëàï, îé ùàéï çôöå ìäåöéà îùôè òì òðéðé äòåìí äæä åìòøëí ìôðéå òì-ôé ò÷øåðåú àø÷ãéä àåèåôéñèéú, àìà øåöä ôùåè ì÷áòí-òåáãä åìäñáéøí, ëãé ìäåöéà îëàï îñ÷ðä îòùéú ìäåòéì, äåà ìà éòùä ùåí öã îï äöããéí àçøàé áàîú ìðâåãú äîúåàøú ìòéì. àáì àì äéäåãéí – ùáäí àðå îòåðéðéí ôä – éàîø: àëï òí ñëì åðáæä àúí! ñëìéí àúí, ëé çãìé-éùò äðëí òåîãéí úçúéëí åî÷åéí îï äèáò äàðåùé ìîä ùìà äéä ìå îòåìí – ëìåîø, ìäåîðéåú. ðáæéí àúí, ëé àéï ìëí ìà àäáä òöîéú ðëåðä åìà ëì øâù-òöîé ìàåîé.
øâù-òöîé ìàåîé! æä îàéï éå÷ç? äìà äåà äàñåï äâãåì ùì ùáèðå, ùàéï àðå îöèøôéí ìàåîä, ùàéï àðå àìà éäåãéí. òãø ðôåõ òì-ôðé ëì äàãîä àðçðå, áìé øåòä âåðï åî÷áÌÅõ. áúðàéí îæäéøéí àðå îâéòéí ìîòìú äúéùéí, ëôé ùäí îåöååúéí áøåñéä ìñåñéí äâæòééí. åæåäé äúëìéú äòìéåðä áúàååú-äëáåã ùìðå!
- - -
ëé àîðí îä òìåá îøàéðå! áàåîåú ìà ðúçùá åáñåã òîéí ìà éÅçã ÷åìðå, àó ìà áãáøéí äðåâòéí ìòöîðå. îåìãúðå – äðëø, àçãåúðå – äôéæåø, çáøåúðå – äùÄðåà äëììé, ðÄù÷ðå – äëðéòåú, çÅéìðå – äáøéçä, î÷åøéåúðå – ääñúâìåú, òúéãðå – éåí äîçø. àéæä éòåã áæåé áùáéì òí, ùìôðéí ÷îå ìå îëÌáÌéí!
îä ôìà ëé òÇí àùø áòã ÷éåí öø ðúï âååÉ ìîøîñ øâìéí åâí äÄñëéï ìðùÅ÷ øâìéí àìä, ñåôå ùäéä ìçøôä åáåæ!
æä àñåï âåøìðå ääéñèåøé, ùàéï àðå éëåìéí ìà ìîåú åìà ìçéåú. ìîåú àéððå éëåìéí, ìîøåú îëåú îùðàéðå, åàéððå øåöéí áéãé òöîðå, àâá äîøä åäúàáãåú. àê âí ìçéåú àéððå éëåìéí, ìëê ëáø ãåàâéí àåéáéðå. ìäúçéì áúåø àåîä áçééí çãùéí, ëãé ìçéåú ëùàø äòîéí – âí áæä àéððå øåöéí, áâìì àåúí ôèøéåèéí îåôìâéí, ùøåàéí öåøê ìä÷øéá òì îæáç ðàîðåúí äàæøçéú, äîñúáøú ãøê àâá îàìéä, àú äæëåú ìëì ÷éåí ìàåîé òöîàé. ÷ðàéí ôèøéåèééí ëîå-àìä îëçùéí áòöîåÌúí äî÷åøéú ìîòï ëì ìàåîéåú àçøú, àéæå ùäéà, àí âáåää åàí ùôìä îîðä. àáì ùåí àéù àéðí îåìéëéí ùåìì. àéðí øåàéí ëéöã äàçøéí îåçìéí áçôõ-ìá òì çÇáøåÌøéåúí äéäåãéú.
ëê àðå çééí æä ùîåðä-òùøä ùðåú-îàä áçøôä – åàó ìà ðñéåï çøåõ àçã ìäñéøä îòìéðå!
éãåò éãòðå àú îâéìú-äééñåøéí äâãåìä ùì òîðå, ååãàé ùìà ðæãøæ òí äàåîøéí ìòùåú àú àáåúéðå àçøàéí ìëê.
ãøâú ä÷éåí äôøèé òì-ëøçä çð÷ä ëì ðáè ùì îçùáä ìàåîéú, ùì úðåòú-òí îùåúôú.
ëùá÷ùå äâåééí, ðåëç ôæåøðå, ìôâåò áëì éçéã îàúðå àú äòí äéäåãé ëåìå, àæ àîðí òîã áðå áúåø òí ãé ëåç-äñáì ìáì ðëøò, àê àéï-àåðéí äééðå îëãé ì÷åí åìäîùéê îàá÷ ôòéì òì ãòú òöîðå. áìçõ ëì âåéé äàãîä àùø öøøåðå, àáã ìðå áîùê âìåúðå äàøåëä ëì áèçåï òöîé, ëì ëùøåï éæîä.
îìáã æä äðä áàä àîåðú äîùéç, äàîåðä áäúòøáåú ëåç òìéåï ìîòï ú÷åîúðå äîãéðéú, òí äãòä äãúéú ëé îöåÌåéí àðå ìùàú áãåîéä òåðù ùðâæø òìéðå îï äùîéí, åôèøä àåúðå îëì ãàâä ìùçøåøðå äìàåîé, ìàçãåúðå åìòöîàåúðå. òì ëï æðçðå áôåòì ëì øòéåï-îåìãú, æðçðåäå îøöåï ëëì ùøáå ãàâåúéðå ìôøðñúðå äçåîøéú. ëëä éøãðå îèä-îèä. çñøé-äîåìãú äéå ìùëÅçÅé-îåìãú. äàí ìà äâéòä ñåó-ñåó äùòä ìøàåú åìäáéï îä îáéù äãáø áùáéìðå?
- - -
áçéé äòîéí ëáçéé äéçéã éù øâòéí çùåáéí ùàéðí çåæøéí úëåôåú, àùø àí éðåöìå àå éåæðçå, éù ìäí äùôòä îëøòú òì òúéãå, òì àùøå àå àñåðå ùì äòí ëùì äéçéã. øâò ëæä òåáø òìéðå ëòú. úåãòú äòí ä÷éöä. äøòéåðåú äâãåìéí ùì îàä é"ç åé"è ìà çìôå áìé øåùí âí òì òîðå. àðå çùéí òöîðå ìà ìáã ëéäåãéí; àðå çùéí òöîðå ëáðé-àãí. áúåø áðé-àãí øåöéí àðå âí ìçéåú åìäéåú àåîä ëàçøéí. åàí áàîú åáúîéí àðå øåöéí ëï, äøé ÷åãí-ëì òìéðå ìäçìõ îï äòåì äéùï åì÷åí åìäúàåùù. åàæ òìéðå ìøöåú úçéìä ìòæåø ìðå áòöîðå. åàæ ø÷ àæ âí òæøú äàçøéí ìà úáåùù ìáåà.
- - -

îñëîéí àðå àú úåëï äçáåø äæä áôñå÷éí äáàéí:
äéäåãéí àéðí àåîä çéä: æøéí äí áëì î÷åí, åòì ëï áæåééí.
ùÄååÌé îòîãí äàæøçé åäôåìéèé ùì äéäåãéí àéï áå ëãé ìäøéí ÷øðí áòéðé äòîéí.
äúøåôä äðëåðä, äéçéãä, äéà: éöéøú ìàåîéåú éäåãéú, òí éåùá òì àãîúå, àåèåàîðñéôöéä ùì äéäåãéí, ùÄååÌé îòîãí ëàåîä áéï äàåîåú òì-éãé øëéùú àøõ-îåìãú ìòöîí.
àì éÄôÀú ìáðå ìäàîéï ëé ääåîðéåú åääùëìä úòìéðä áæîï îï äæîðéí îÇøôÌà øãé÷ìé ìçåìé òîðå.
çåñø øâù-òöîé ìàåîé åáèçåï òöîé, çåñø éæîä ôåìéèéú åàçãåú, äí àåéáé úçéúðå äìàåîéú.
ìáì ðàìõ ìðåã îâìåú àì âìåú, æ÷å÷éí àðå ìàøõ-î÷ìè ôøéåðéú øçáú-éãéí; ìî÷åí-ëéðåñ ùäåà ùìðå.
ùòä æå ùòú-ëåùø äéà îàéï ëîåä ìúëðéú äîåöòú.
ùàìú-äéäåãéí äáéðìàåîéú öøéëä ìîöåà ôúøåï ìàåîé. àîðí ø÷ ìàè-ìàè éëåìä úçééúðå äìàåîéú ìäú÷ãí. òìéðå ìòùåú àú äöòã äøàùåï. òì äáàéí àçøéðå ìöàú áò÷áéðå á÷öá îúåï, ìà ðÄîäø.
÷åðâøñ àðùé-ùí éäåãéí éÄñåì ãøê ìúçéä äìàåîéú ùì äéäåãéí. àéï ÷øáï àùø éùâá îîðå ìùí äùâú äîèøä: ìàùù áèçåðå ùì òúéã-òîðå, äöôåé àì ñëðä áëì î÷åí.
áéöåòå äôéððñé ùì äîôòì àéðå òìåì, ìôé îöá äòðéï, ìäú÷ì á÷ùééí ùàéï ìäúâáø òìéäí.
òæøå àúí ìëí, åéòæøëí àìåäéí!

î÷åø: é.ì. ôéðñ÷ø "àåèåàîðñéôöéä – ÷øéàú-àæäøä àì àçéå áðé ùáèå îàú éäåãé øåñé", úøâí ù. ôøìîï, äåöàú äîçì÷ä ìòðééðé äðåòø åäçìåõ ùì ääñúãøåú äöéåðéú.