éì÷åè
äàåîä
1. éñåãåú
à ùìùú äéñåãåú äîîùééí ùòìéäí ëì òí áòåìí çé å÷ééí äí: äàøõ, äìùåï, åäòáåãä.
á äîåîðè ääñèåøé äðå äúôùèåú äçééí äìàåîééí áæîï, ëîå ùçéé äàåîä áäåä äí äúôùèåú äçééí äìàåîééí áî÷åí.
- - -
6. àåîä åãú
ëç äîåîðè ä÷åñîé ùáìàåîéåú îúâìí áéçåã áãú äìàåîéú, åàú ëåçå éù ìøàåú áéåúø áäéøåú áàåîä ùãúä äéà ôøé øåçä åùðåñó ìæä äéà ò÷åøä îàãîúä åôæåøä áàøöåú àçøåú, á÷øá òîéí àçøéí – áòí éùøàì.
ëè áîãä ùîúâáøú äøâùú äàçãåú ä÷áåöéú, áéçåã äìàåîéú, á÷øá áðé ä÷áåõ, áä áîãä îæãëëú äùâú àçãåú äàìäåú ùìäí. àçãåú äàìäåú, àôùø ìàîåø, äéà ÷ðä äîãä ìäøâùú äàçãåú ä÷áåöéú á÷øá áðé ä÷áåõ. åîèòí æä, ëùä÷áåõ îúøáä ìà îúåëå åìà òì éãé àçåã ôðéîé, âæòé, ùáèé, ìàåîé, ëé àí àçåã îãéðé òì éãé ëéáåù åëãåîä, âí àæ àîðí îúàçãéí äàìéìéí, àáì àçåã æä àéðå àçåã ùì îæéâä òìéåðä, ëé àí àçåã îéëðé, ëàìå úàîø, ìà àçåã ãúé, ëé àí àçåã ôåìéèé.
ì äéçñ äãúé äåà ãáø ÷ééí, ðöçé áðôù äàãí. äåà äéçñ äéåúø òîå÷ áðôù äàãí, òîå÷ îï äéçñ äàñúèé, äòåîã áò÷ø òì äöåøä äçéöåðéú àå àôìå äôðéîéú, òîå÷ îï äéçñ äîåñøé, äòåîã áò÷ø òì äúðåòä ùáçééí, òì äéçñéí äçáøåúééí, äîùôçúééí, òì äéçñéí ùì ëåçåú äðôù áéðí ìáéï òöîí. äéçñ äãúé òîå÷ îëì öåøä, îëì úðåòä, äåà îòéï äð÷åãä ääðãñéú ùì ëì öåøä åùì ëì úðåòä. áëì î÷åí ùéù ðôù òîå÷ä åéçñ òîå÷ àì äçééí, ëìåîø, ÷åãí ëì àì çéé äèáò áìé àîöòé, ùí éù éçñ ãúé, áéï àí éù ùí àîåðä áàìäéí, åàôéìå áàéï ùí àîåðä áàìäéí, åàôéìå ëùéù ùí ùìéìú äçééí. äàãí, áùòä ùðôùå îúòøèìú åîùúçøøú îëì äîåñëí åäî÷åáì, îëì äîåùëì åäîçåëí, îëì äáìé áðé àãí, áùòä ëùäåà øåàä àú äèáò òéøåí, àú äçééí òéøåîéí, äøé äåà òì ëøçå îúéçñ àì äëì áéçñ ãúé.
äéçñ äãúé äøé äåà òöí äéçñ äòéøåí, äîòåøèì îëì îä ùçåöõ áéï ðôù äàãí åáéï ðôù äòåìí, ééçåã ùìí. äàåîä äéà äðåúðú ìéçñ äãúé òøê ùì çééí îîùééí, ùäøé äçééí äîîùééí äàðåùééí, äîåùëìéí, çééí ùéù áäí éçñéí, îçùáä åãáåø, îúçéìéí, ëîå òöí äéçñ äãúé, îï äàåîä. áçéé äàåîä îåöà ìå äéçñ äãúé øàùåðä àú áéèåéå, ìà ø÷ àú áéèåéå ä÷áåöé áçééí ä÷áåöééí ùì äàåîä, ëé àí âí àú áéèåéå äôøèé áçéé ëì àçã îáðé äàåîä.
- - -

äéäãåú åäðöøåú
ìä äéäãåú ëàéìå îåñøú ìàãí àåø âðåæ áôðñéí øáéí, ôðñ áúåê ôðñ, åòáåãú çééå äéà ìäåöéà àú äàåø îúåê äôðñéí, ìäáéàå éåúø åéåúø ìéãé âéìåé. áúçéìä äåà øåàä àú äàåø ø÷ ìôé ëåç øàééúå, àáì äåà éåãò, ëé äàåø âðåæ åëé òìéå ìôúåç åìäñéø ôðñ àçø ôðñ. ÷ùä äòáåãä äæàú. äéäãåú àîðí îåñøú ìå ëììéí éãåòéí, àáì àìä äí áòé÷ø ëììé-äáðä, áòé÷ø ëììéí ùìéìééí, àéê ìäéæäø îëì øôù åîëì æåäîä, ëé äòáåãä äéà ã÷ä îàåã åãåøùú, ëé ëìé äòáåãä – äîçùáä, äøâù, äøöåï – éäéå ð÷ééí áúëìéú. ÷ùä äéà äòáåãä äæàú, àáì äéà ëì çéé øåçå, åäçééí îìîãéí. åëê äåà ôåúç åîñéø ôðñ àçøé ôðñ, åáéðúééí òéðéå îúøâìåú, åäåà ëåìå áëì éùåúå îñúâì àì äàåø ääåìê åâãì, åéåãò ìçéåú ìàåø äæä. îä òùúä äðöøåú? òîãä åäåöéàä àú äàåø äâðåæ îúåê ëì äôðñéí åîñøä àåúå ëîåú ùäåà ìëì äøåöä áå. ëåìí äøéòå: àåø, àåø! àáì äúåöàåú éãåòåú: äòéðééí, ùìà äúøâìå ìàåø äâãåì, ðñúîàå. áî÷åí äøâù åäîçùáä áàå äãîéåï åäìùåï. äøöåï, ùìà äñúâì, äúìäá áîéãä ëæå, ùùøó çééí àú ëì îé ùìà äúìäá ëîåäå, åáùí äàäáä äòìéåðä ìîã äàãí ìæøåò åìäöîéç ùðàä åù÷ø òí ëì úåìãåúéäí åúåìãåú-úåìãåúéäí.
- - -

àøõ éùøàì åäöéåðåú
æëåúðå áàøõ-éùøàì
à òì àøõ-éùøàì éù ìðå ùèø ëæä ùëåçå ìà ôñ÷ òã äéåí åìà éôñ÷ ìòåìí – äìà äåà äúð"ê, åìà áàåúå äîåáï ùáúð"ê äåáèçä æëåúðå òì àøöðå, ëé àí áàåúå äîåáï ùàðçðå áàøõ-éùøàì éöøðå àú äúð"ê, åìà ø÷ àú äúð"ê, âí äàáðâìéåï, ëîä ùéù ìðå òîå çùáåðåú ãúééí åîåñøééí, ëîä ùéù áå ãáøéí æøéí ìøåçðå – àéï ìùììå îàúðå, ëåìå éöà îúåëðå åðáøà áúåëðå, ëîå ùàéï ìùìåì îàúðå âí àú äîçå÷÷, ëùí ùàéï ùåììéí àú ñå÷øèñ îäéåðéí, àó òì ôé ùäí ãðåäå ìîéúä åäîéúåäå.
á æëåú æå äáàä îëåç äúð"ê éù ìúáåò áëåç ùì äúð"ê, æàú àåîøú, áäúòåøøåú-øåç òìéåðä, áîñéøåú ðôù åîàåã, åìà áëåç ùì ù÷ìéí, ùì ôåìéèé÷ä åùì çùáåðåú îñçøééí.
â éù ìðå æëåú äéñèåøéú òì äàøõ, åäæëåú äæàú ðùàøä áéãéðå, ëì æîï ùëåç-çééí-åéöéøä àçø ìà ÷ðä àåúä ÷ðééï ùìí. àøöðå ùäéúä ìôðéí "àøõ æáú çìá åãáù", áëì àåôï îåëùøú ìúøáåú âáåää, ðùàøä ùåîîä, òðéä îëì äàøöåú äúøáåúéåú åâí øé÷ä – æäå ëòéï àéùåø æëåúðå òì äàøõ, ëòéï øîæ, ëé äàøõ îçëä ìðå.
ã æëåúðå òì àøõ-éùøàì ÷éîú ëì òåã àðå ÷éîéí, ëì òåã ÷éîú áúåëðå äùàéôä ìéöåø àøõ-éùøàì ðòìä àùø ìà ðåöøä åâí ìà úéååöø áéãé àçøéí.
ä äàøõ äéà ùìðå ëì æîï ùòí éùøàì äåà çé åìà ùëç àú àøöå.
å äàøõ úäéä ùéÆëú ìàåúå äöã äîñåâì éåúø ìñáåì òìéä åìòáåã òìéä åàó éñáåì òìéä éåúø åéòáåã éåúø.
æ æëåúðå òì äàøõ, ëåç ÷ðéððå áä äåà ø÷ áòáåãúðå, ùàðçðå òåáãéí àú àãîúä.
- - -

øòéåï äòáåãä
éæ úé÷åï äàãí åçéãåù äçééí äçáøúééí ìà é÷åîå åìà éäéå áìé éçñ çãù àì äèáò, àì äçééí ä÷åñîééí, åîëàï öøéê ìäúçéì ëì òáåãä çáøåúéú, ìàåîéú, àðåùéú. éçñ çãù àì äèáò, äâáøú äëåç ìçéåú òí äèáò, ìà éåùâå áëåç úåøåú, ùéèåú åëãåîä, ëé àí áòöí äçééí. æäå øòéåï äòáåãä. æäå äøòéåï ùì äúîæâåú äçééí äàðåùééí áçéé äòåìí, åäéöéøä äàðåùéú – áéöéøä äòåìîéú.
éç øòéåï äòáåãä øåàä àú ëì äçééí äàðåùéééí îàåçãéí ìàçã òí çéé äèáò, àú ëì äúøáåú äàðåùéú – áöåøú ùåúôåú ìèáò áéöéøä, áîçùáä, áùéøä, áöòø.
éè øòéåï äòáåãä äìà äåà áà ìáøåà àú äçééí áøéàä çãùä. àìôé ùðéí ìéîãå àú äàãí, ëé äçééí äí îéï ÷ï ðîìéí, ùáå îåâáì ëì òåìîå. äòéø – ùí àúä îåöà àú äëì: ëì úòðåâåú áðé äàãí, ëì éöéøåú øåçå ùì äàãí, ëì äñôÅéøåú, ëì äòåìîåú. îä ùîçåõ ìòéø àéðå áà àìà ìùîù ìòéø: äàãîä – ìäáéà îæåï âùîé ìòéø, åäèáò – ìäáéà îæåï øåçðé, çåîø ìîãò, ìùéøä, ìàîðåú. îé ùçé îçåõ ìòåìí, ëìåîø, îçåõ ìòéø, äøé äåà îéï áøéä ùôìä, ùàéðä öøéëä åàéðä îñåâìä ì÷áì äøáä îîä ùàéðå àìà çì÷í ùì áðé äòìéä ääí – îï äîãò, äùéøä, äàîðåú åëå'. äãáø äæä äáéà ìéãé ëê, ëé ëì ëùøåï åëì ëåç øåçðé ùåàó îï äèáò àì äòéø, åîçåõ ìòéø àéï ëìåí, àå éù "òáã äàãîä" åëãåîä. åäðä áà øòéåï åîòæ ìäåöéà àú äàãí îòåìîå, îòæ ìäøåñ àú ÷ï äðîìéí ùìå åìäëðéñå ìçéé òåìí.
ë øòéåï äòáåãä ãåøù äøáä îï äàãí, äåà ãåøù àú äëì, àú ëì äçééí äéùðéí úîåøú äçééí äçãùéí. àí àéï äàãí ðåúï ìå àú äëì, äøé àéï äåà ðåúï ìàãí ëìåí, åäàãí ø÷ îôñéã îä ùðéúÌÇï ìå. äòáåãä äéà áîåáï æä ááçéðú "æëä – ðòùÈä ìå ñí çééí, ìà æëä – ðòùÈä ìå ñí îååú". æëä – ùåúó ìèáò áîòùä áøàùéú åáçéé òåìí, ìà æëä – òáã äàãîä åòìåá äçééí.
- - -

î÷åø: éäåãä àéâñ, "éì÷åè àäøåï ãåéã âåøãåï", äåöàú ääñúãøåú äöéåðéú, äîçì÷ä ìòðééðé äðåòø åäçìåõ.

äàåîä åäòáåãä
äçìåí åôúøåðå
çìåí çìîðå àðé åàúí, àçé, åàçåúé, åôåúø àéï àåúå, çìåí éùï äåà, ëéîé öàúðå îï äâåìä, àìà ùàúí ùëçúí àåúå àå ìà áéøøúí àåúå ìëí, åàðé ìà ñéôøúé ìëí. åâãåì äåà äçìåí, âãåì ëçììå ùì äòåìí, ùàðçðå ðåùàéí àú ðôùðå àìéå, àìà ùàðé ìà àæëéø ìëí îîðå äôòí àìà ÷èò àçã ÷èï.
åòúä ùîò ðà, àçé, åúùîò ðà àçåúé àú çìåîé, åæëøúí ëé âí àúí çìîúí ëîåðé.
áçìåîé – åäðä àðé áà àì äàøõ. åäàøõ òæåáä åùåîîä åðúåðä áéãé æøéí, åäçåøáï îçùéê àú àåø ôðéä åîùçéú àú øåçä, åîîùìú æøéí îðååìúä. åøçå÷ä îîðé åæøä ìé àøõ àáåúé, åâí àðé øçå÷ îîðä åæø ìä. åä÷ùø äàçã, äî÷ùø àú ðôùé àìéä, åäæÅëø äàçã, äîæëéø ìé ëé äéà àîé åàðé áðä, äåà – ëé âí ðôùé ùåîîä ëîåä, ëé âí áä çìå éãé æøéí ìäçøéáä åìäùçéúä. åàðé îøâéù àú äçåøáï, åàðé øåàä àú äçøáåú áëì áúé ðôùé, áëì øî"ç àéáøé åùñ"ä âéãé... åáú-÷åì éåöàú îï äçøáåú åàåîøú: "áï-àãí! äúáåðï áçøáåú äàìä, åäúáåðï òåã, åàì úòìéí îäï òéï. åéãòú, åäåñôú áéðä òì àùø àúä éåãò, ëé äçåøáï äåà çåøáï ðôùê, åäîùçéú äåà äîùçéú àùø áçééê, àùø çééú áàøöåú æøéí åàùø ãá÷å áê òã ëä. æëåø æàú, ëé ìâåøìê àúä òåîã áæàú! åäéä ëé úåñéó ìäúáåðï åìäúòî÷, åøàéú, ëé îúçú ìçøáåú òåã âçìú éúåîä ìåçùú, àùø ðéöìä áîñúøéí îøåç äçééí ääí, åøåç äàøõ ðåùáú áä ìäçéåúä. åäéä ëé úòæåá ëÌÈìÈä àú äçééí ääí, àùø éöøå àçøéí, ëàùø òæáú àú àøöí åáàú ìáøåà ìê ôä çééí çãùéí, çééí ùìê – åùáä äâçìú åçéúä, åùáä åäéúä ìùìäáúéä, åùáú àúä åçééú, åùáå òîê åàøöê åçéå"...
åàðé îøâéù àú äçééí ääí, åäðä äí öøéí ëôé ùàåì, åäðä ðôùé áúåëí ëîå áúåê îëáù îòåëä, øöåöä, îøåñ÷ä, åäðä äí îôòôòéí âí áúåê ðôùé åòåùéí ùîåú á÷øáé, åàðé îúðòø áçæ÷ä, áëì ëåçé, åîðòø îòìé åî÷øáé àú äçééí ääí. åàðé îúçéì îëì îçãù, äëì îçãù. îï äàìó-áéú àðé îúçéì àú äçééí, àéððé îùðä, àéððé îú÷ï, ëé àí òåùä äëåì îçãù. åäãáø äøàùåï, äôåúç áøàùåðä àú ìáé ìçééí, àùø ìà éãòúé ëîåäí, äéà äòáåãä, ìà òáåãä ìùí îçééä åìà òáåãä ìùí îöååä, ëé àí òáåãä ìùí çééí – òáåãä, àùø àåø çãù ðåâä òìéä. àùø øàéúéä, åäðä äéà àçã îçì÷é äçééí, àçã îùøùéäí äéåúø òîå÷éí. åàðé òåáã...
åîåæø äåà äãáø àùø àðé òåùä, åòîå÷ åîåôìà îàã. å÷ùä äéà äãøê àùø áçøúé, åøçå÷ä åðòìîä îòéï øåàéí. åääåìëéí áãøê äçééí ääí åàùø äìëå òîé, îøçå÷, îðâãé òîãå, åàéï àéù àúé, åøáéí îúìçùéí òìé, åøáéí ðãéí ìé åîøçîéí òìé, åøáéí ÷åøàéí ìé îøçå÷: "àðä àúä áà, àåîìì! äìà ãøëê ãøê çåùê, úåäå åìà ñãøéí, äìà îâîú ôðéê ìàçåø åìà ìôðéí! àå äúàîø ìùðåú ãøê òåìí, ìòáåø çå÷åú òåìí, àùø ìà ìòáåø? äúàîø ìàãí: àì àúä åìà àãí, ìà ÷øåõ îçåîø? äìà ìùååà òîìê, ìäáì åìøé÷ úëìä ëåçê, øàä, äìà áãã àúä, åáãã úéôåì ùãåã áçáìé ãîéåðåúéê åçìåîåúéê"...
åàðé îåñéó ìäúáåðï áàùø öåÌåéúé ìàåø äâçìú, ääåìëú äìåê åàåø. åäðä áëì àùø àåñéó ìòáåã, ìòîåì, ìñáåì – àéï èéôä îãîé, àéï îùäå îëåçé, îîåçé, àåáãéí çéðí, ëé ëì èéôú ãí – ùáéá àù åëì îùäå ùì ëåç åîåç – ðéöåõ àåø ìðôùé äùáä ìúçééä. òåã îòè – åäðä äðê âí àúä, àçé, òîãé, òåáã åçé ëîåðé. åìàçøåðä – åäðä òîðå âí àçåúðå, àùø ìà øàéúéä îéåí äúòåøø éùøàì, åëøàåúé àúëí, àú ùðéëí éçãéå, òåáãéí åçééí éçãéå, åúçé øåçé. åàÉîø: àúí úáðå àú áéú éùøàì, àúí úîöàå àú äãøê ìàùø ðùàðå àú ðôùðå, ìàùø ðùà éùøàì àú ðôùå áéîéí î÷ãí åàùø éùàäå øåçå ììëú áéîéí éáåàå – àúí úçÇéå àú çéé éùøàì, åäçééí éäéå ëîòéï äîúâáø åëðçì ùåèó, äìëå äìåê åäúçãù, äìåê åäúâáø, äìåê åùèåó äìàä, äìàä, äìàä...
äàîðí èòéúé? äàîðí ìà ìëí ôúøåðéí, àçé åàçåúé? !...
úøñ"è (1909)

äòáåãä
"áîøëæ ìáðå àðå çÈøåú áãîò åãí: 'âàåìú äàøõ', åìàå ãåå÷à 'äàøõ' ëåìä áéåí áäéø àçã àìà ëì ãåðí åãåðí ùáä. àú î÷åí äòæ ùì ìéìéðáìåí ðçì äãåðí [*îùä ìéá ìéìéðáìåí îñôø: 'ëàùø ðåñã "åòã çåááé-öéåï" áàåãéñä áà àéù àçã àì äåòã åðúï ùìåùä øåáìéí, úøåîú çáø, áàîøå: "úäéä òæ ìàçã ä÷åìåðéñèéí." äåà äøâéù ùäðäå îåñéó àì äéùåá òì éãé ÷ðééú òæ àçú òåã àáï ÷èðä.' åîæä äîùôè 'äòæ ùì ìéìéðáìåí', ùëååðúå äéà: äúàîöåú ìôòåìåú äúéùáåú áàøõ åìåà âí áîéãä ÷èðä, îúåê ú÷åä ùîîòùéí ÷èðéí øáéí éöà îòùä âãåì.]. äãåðí äåà ëì äâéâðå åçìåîðå ìá÷øéí. åðåñó ìå, ìùòì àãîä æä, òåã úðàé àçã: ùéäà äåà, áîçéìä îëáåãå äøí, ðòáã òì éãé æøåòåúéðå àðå åîåù÷ä îðèôé æéòúðå, ãîòåúéðå åãîéðå àðå. äãåðí ëùìòöîå áìé äåñôä æå, îúçéì âí-ëï, áëì éçùÉå äøá, ìäòé÷ òì ëì ðùéîúðå, ìîøø àú çééðå."
ëê ëåúá ø' áðéîéï.
àáì äùàìä äéà, àí éùðí øáéí ëàìä, ùäãåðí ëùìòöîå, áìé òáåãú ëôéðå, îúçéì ìäòé÷ òì ðùéîúí åìîøø àú çééäí. àáì äùàìä äéà, àí äúðàé äæä äåà ø÷ úðàé ðåñó, úðàé îîãøéâä ùðééä, àå äåà úðàé òé÷øé, éñåã äéñåãåú, ùëì âàåìú äàøõ, éåúø ðëåï, ùëì úçééúðå òåîãú òìéå.
ìåÌà äéå øáéí åäåìëéí åîúøáéí àìä, ùáàå ìéãé äëøä æå; ìåÌà äéúä äëøä æå äåìëú åîúáøøú, äåìëú åîúçæ÷ú, äåìëú åîúòî÷ú; ìåÌà àú î÷åí äãåðí ùéù òîå òáåãú ëôéðå äéúä ðåçìú òáåãú ëôéðå ùéù òîä ãåðí, ëé òúä äééðå éëåìéí ìîðåú îëàï ú÷åôä çãùä áëì òáåãúðå áàøõ-éùøàì, éåúø ðëåï, áëì òáåãúðå äìàåîéú áëìì, ú÷åôä ùì úçééä àîéúéú.
øåç çãùä äééðå éëåìéí ìøàåú áæä – ëìåîø äòé÷ø îä ùçñø ìðå.
äðä âàåìú äàøõ, – åäòáåãä. îé, ëîãåîä ìê, ìà éøàä ëàï ùðé öããéí ùì ãáø àçã? äãáø äìà ëì ëê áøåø, ëì ëê ôùåè, – åîé, ëîãåîä ìê, ìà éáéï àú æàú?
àáì äøé ëáø àîøå çëîéí, ëé ãåå÷à äãáø äéåúø ôùåè àéðå îú÷áì òì ìáåú áðé äàãí àìà á÷åùé äéåúø âãåì.
îéìà áâåìä, – àåìé áàéæä îåáï öã÷ ø' áðéîéï, ëé "àðå åäí – ùðé òåìîåú". ùí éåëì ìäéåú äòé÷ø äòÅæ, éåëì ìäéåú äòé÷ø âí äãåðí, – ääáãì ìà éäéä âãåì áéåúø. àáì äòáåãä àéðä òé÷ø ëìì. äòáåãä éù ìä àîðí àéæå ùééëåú ìâàåìú äàøõ, àí úîöà ìåîø – ùééëåú çùåáä, ëîå ùéù, ìîùì, ìîðâðéí ùééëåú ìçúåðä éäåãéú. àáì ìà éåúø. ñåó ñåó áùòú ãç÷ âãåì àôùø ìòùåú çúåðä âí áìé îðâðéí. ùí ëùîãáøéí òì ãáø òáåãä éäåãéú, îîéìà îåáï ùîãáøéí òì ãáø äôåòìéí, åùàìú äôåòìéí – äìà äéà ùàìú áúéí ìôåòìéí, ãéøåú æåìåú, áúé-úáùéì åëå', ëéãåò. äãáø äæä äåà ëì ëê èáòé, òã ëé àôéìå äôåòìéí ùìðå ìà ëåìí øåàéí áæä òìáåï, òìáåï ìäí åòìáåï ìøòéåï äòáåãä.
àáì àí ùí, áâåìä, àéï øåàéí àú ä÷ùø äàîéõ ùáéï âàåìú äàøõ åáéï äòáåãä ùìðå, äðä àéï øåàéí ùí âí ëì ðéâåã áéï ùðé àìä. ìà ëï ôä, áàøõ-éùøàì. ôä øåàéí àú äãáø áòéðééí éåúø ô÷åçåú – ëîåáï, îé ùæëä ìòéðééí èäåøåú ëàìä. ôä øåàéí àú äòáåãä äòáøéú – åäðä äéà îòöåø ìâàåìú äàøõ. ôä àúä îåöà âåàìéí ìàøõ ëàìä, àùø çëîúí äòìéåðä âåæøú ìòáåã áðëøéí ìùí âàåìú äàøõ.
îäìê äîçùáä ùì äâåàìéí äàìä äåà ëê: áùáéì ì÷ðåú àãîä áîéãä äéåúø îøåáä ðçåõ ëñó, ëìåîø öøéê ùéáåàå äðä áòìé ëñó åéøáå ì÷ðåú ÷ø÷òåú. åáùáéì ìîùåê äðä àú áòìé äëñó öøéê ìäøàåú ìäí, ëé éù çùáåï ì÷ðåú ðçìä áàøõ-éùøàì, ëé äðçìä ðåúðú øéåç äâåï. îåáï, ëé áùáéì ùäðçìä úúï øéåç äâåï öøéê ùäòáåãä úäéä æåìä – åòáåãä æåìä äøé äéà òáåãä áéãé ðëøéí.
æåäé ìùåï äçùáåï, ìùåï äàéãéàì ùì äôøåèä, ëìåîø äìùåï äîúäìëú áéùåá äàøöéùøàìé. æäå äàéãéàì, äîú÷áì ôä îàåã òì äìááåú, ëé îìáã ëì äçëîä äîòùéú åäðàöìä ùáå, äøé âí îúï ùëøå áöãå.
åîæä ú÷éù òì äùàø, àí ÷ùä ìê ìäñúëì áôðéä äçöåôéí ùì äîöéàåú.
- - -
òí, àùø ð÷øò ëåìå îòì äèáò, àùø áîùê àìôééí ùðä äéä ëìåà áúåê äçåîåú; òí, àùø äåøâì ìëì îéðé çééí, ø÷ ìà ìçéé òáåãä îãòú òöîå åáùáéì òöîå, – òí ëæä ìà éåëì áìé äúàîöåú ëì ëåç øöåðå ìùåá ìäéåú òí çé, èáòé, òåáã. äòé÷ø çñø ìðå. çñøä ìðå äòáåãä, – ìà òáåãä îäëøç, ëé àí òáåãä, ùäàãí ÷ùåø àìéä ÷ùø àåøâðé, èáòé, åùäòí ÷ùåø òì éãä àì àãîúå åàì úøáåúå, äöåîçú îàãîúå åîòáåãúå. àîðí âí áðé òîéí àçøéí ìà ëåìí òåáãéí, âí á÷øáí éùðí øáéí, äîåàñéí áòáåãä åîá÷ùéí ìäí ãøëéí ìçéåú òì òáåãú àçøéí, àáì òí çé âåôå ôåòì àú ôòåìúå áàåôï èáòé, åâí äòáåãä äéà îôòåìåúéå äàåøâðéåú åðòùéú áàåôï àåøâðé. òí çé éù ìå úîéã øåá âãåì, ùäòáåãä äéà ìäí èáò ùðé. ìà ëï àðçðå. àðçðå ëåìðå îåàñéí áòáåãä, åàôéìå äòåáãéí àéðí òåáãéí àìà îúåê äëøç åîúåê ú÷åä áìúé ôåñ÷ú ìäéçìõ îîðä áæîï îï äæîðéí åìçéåú "çééí èåáéí". öøéëéí àðçðå ìáìé ìøîåú àú òöîðå, öøéëéí àðçðå ìøàåú áòéðééí ô÷åçåú, òã ëîä àðçðå ì÷åééí áîåáï æä, òã ëîä äòáåãä ðòùúä æøä ìøåçðå ìà ø÷ áîåáï äôøèé, ëé àí âí áîåáï äìàåîé. ãé àåôééðé áîåáï æä äîàîø: "áæîï ùéùøàì òåùéí øöåðå ùì î÷åí – îìàëúí ðòùéú ò"é àçøéí." àéï æå îéîøà âøéãà. äøòéåï äæä, àí îãòú àå ùìà îãòú, ðäôê á÷øáðå ìäøâùä áìúé îåëøú åìèáò ùðé.
åòúä ððéç, ëé ëáø éù ìðå áàéæä î÷åí ÷éáåõ ùì éäåãéí, äàí éùúðä äãáø äæä îòöîå? äàí éáåà îòöîå ùéðåé áèáò ðôùðå áìé øéôåé éñåãé? äàí ìà éáëÌøå úîéã äéäåãéí ùìðå àú äúâøðåú..., äñøñøåú, åáééçåã, òñ÷éí, ùàçøéí éòáãå åäí éðäìå àú äòñ÷? åàôéìå àí äçééí éëøéçå çì÷ éãåò îäí ìòáåã, äìà áëì àåôï éáçøå äîåëøçéí ìòáåã àú äòáåãåú ùáòøéí, ùéù ùí éåúø î÷åí ìòùåú òåùø åáëìì ìäéôèø îï äòáåãä, àí ìà éáçøå ìòáåã áàøöåú àçøåú, éåúø òùéøåú. åäàãîä úäéä âí àæ ðòáãú øåáä ëëåìä áéãé æøéí, åáëìì úäééðä âí àæ äòáåãåú äòé÷øéåú øåáï ëëåìï ðòùåú áéãé æøéí. äàí æäå îöá èáòé ùì òí çé?
åîé çåùá òì æä? îé îøâéù àú æä? àéï ìðå òáåãä, – åàéï àðçðå îøâéùéí ëìì áçñøåðä. àéï àðçðå îøâéùéí áæä àôéìå áùòä ùàðçðå îãáøéí òì ãáø úçééä ìàåîéú. àéï äòáåãä çñøä ìðå ìà ø÷ áúåø ëåç î÷ùø àú äàãí àì äàãîä å÷åðä àú äàãîä, ëé àí âí áúåø ëåç òé÷øé ááøéàú ëì úøáåú ìàåîéú. àéï ìðå àøõ, àéï ìðå ìùåï çéä, àéï ìðå úøáåú çéä, – àú æä ìôçåú àðå îøâéùéí, àú æä àðå îëéøéí, àí áäëøä áøåøä àå ìà áøåøä, ìæä ìôçåú àðå îá÷ùéí ãøëéí ìòùåú îä ùöøéê åàôùø ìòùåú. àáì àí àéï ìðå òáåãä – îä áëê? éòáåã àéåÇàï, éòáåã éåäàÇï, éòáåã îåÌñèàôä, åàðçðå – àðçðå ðáøà úøáåú, àðçðå ðéöåø éöéøåú ìàåîéåú, àðçðå ðîìéê áòåìí àú äöã÷ äîåçìè.
- - -
îä ëì æä áà ììîãðå?
ëîãåîä, ëé äãáø ôùåè åáøåø. ëì æä áà ììîãðå, ëé îòúä öøéê ìäéåú äàéãéàì äøàùé ùìðå – äòáåãä. àðçðå ì÷éðå áòáåãä (àéððé àåîø: "çèàðå" – ëé ìà áàùîúðå áàðå ìéãé ëê), åáòáåãä ðéøôà. àú äòáåãä öøéëéí àðçðå ìäòîéã áîøëæ ëì ùàéôåúéðå, ìééñã òìéä àú ëì áðééððå. àí ø÷ ðòùä àú äòáåãä ëùäéà ìòöîä ìàéãéàì, éåúø ðëåï, àí ø÷ ðáéà ìéãé âéìåé àú äàéãéàì ùì äòáåãä, ðåëì ìäéøôà îï äðâò àùø ãá÷ áðå, ðåëì ìàçåú àú ä÷øò, ùð÷øòðå îòì äèáò. äòáåãä äéà àéãéàì àðåùé âãåì, àéãéàì ùì äòúéã, – åàéãéàì âãåì äåà áîåáï æä ùîù îøôà. àí àîðí àéï ääéñèåøéä îëååðú ììîã, ìäøáéõ úåøä, àáì îé ùòéðéå áøàùå éëåì åöøéê ì÷çú úåøä îôéä. åàðçðå éëåìéí ììîåã îëì îöáðå áòáø åáäååä, ëé àðçðå öøéëéí ìäéåú äøàùåðéí áãáø äæä. àðçðå öøéëéí ìòáåã ëåìðå. àéððé áà ìãåï åìäåøåú, àáì áøåø áòéðé, ëé øàåé åëãàé äåà ùéçùåá äîåøä, ùéçùåá äñåôø, ùéçùåá äîùåøø, ëîä äòáåãä éëåìä ìúú ìäí. éåãò àðé, ëé æøéí åîåæøéí éäéå äãáøéí áòéðé øáéí, àåìí éù àùø ãåå÷à ãáøéí îåæøéí îòåøøéí àú äîçùáä áëì úå÷ó. îé éåãò? àåìé éáéàå äãáøéí ìéãé îçùáä.
øåç çãùä ðçåöä ìðå ìúçééúðå.
øâéìéí àðçðå ìùîåò äúàåððåú, ëé àãí àÇéï, ëé àéï ìðå àðùéí áùáéì ìòùåú îòùéí âãåìéí. àáì àéôä äí àåúí äéäåãéí, ùäéå òåìéí òì äîå÷ã àå äåìëéí ìèáç ìàìôéí åìøááåú ø÷ áùáéì ùìà ìáâåã áòîí åáàìåäéäí? àì úàîø: äàðùéí äøàùåðéí äéå èåáéí îàìä. ëé áàîú ìà äéå èåáéí îàìä. àåúí øàåáï åùîòåï, ùäéåí áàøõ-éùøàì äðí ù÷åòéí ëåìí áçùáåï äôøåèåú, åçéé äàåîä äúìåééí áùòøä àéðí òåìéí ëìì áçùáåðí, – àåúí øàåáï åùîòåï òöîí äéå àæ, áéîéí äðåøàéí ääí áúåê äâåìä, îåñøéí àú ðôùí òì ÷éãåù ùí äàåîä. ëé øåç àçøú äéúä àæ òìéäí, ëìåîø òì ëì äàåîä. ìæä àéï öåøê ìäáéà øàéåú îøçå÷. äøàÈéä äéà ÷øåáä îàåã åðîøöä îàåã. äìà äí òöîí, àåúí øàåáï åùîòåï ùáàøõ-éùøàì, äéå àçøéí ìôðé ùðéí ìà ëì ëê îøåáåú. äìà äí òöîí áàå äðä ìùí äàéãéàì, äìà äí òöîí ùàôå ìòáåã, àó òáãå äøáä åñáìå äøáä åä÷øéáå äøáä, ëé øåç àçøú äéúä àæ òìéäí.
àáì äøåç ääéà òáøä, – åæä îìîãðå òåã ãáø àçã.
äøåç ääéà ðáøàä áúåê äâìåú åðéæåðä îúåê äâìåú. àáì áâìåú, ùàéï ìðå ùí çééí, äéúä øåçðå äìàåîéú áëìì, áëì äæîðéí, éëåìä ìäú÷ééí ø÷ áîöá ä÷éôàåï. åîòú ùðòùå ôøöéí áçåîåú ùìðå, äéúä øåçðå ìîùç÷ ìøåçåú äçæ÷åú äîðùáåú îáçåõ. áàå øåçåú øòåú å÷ùåú åãçôå àåúä ìöã àøõ îåìãúä äçîä, äáäéøä, äçáéáä. åúéçí äøåç åúéàåÊø åúòì åúäé ìøåç çééí, ìøåç âáåøä åâãåìä áìá äçìåöéí äøàùåðéí. àåìí ëîòè äúçåììå áçåõ øåçåú àçøåú, åúáåàðä äøåçåú äàçøåú ääï ìðùá âí áîçðä éùøàì åúâòðä âí òã äðä, àøöä éùøàì. åàí àîðí ôä ìà äéä ìäï î÷åí åìà äéä ëåçï âãåì ìðùá áçæ÷ä, àáì ãé äéä ëåçï ìâøù ëÌìä àú äøåç äèåáä, äöðåòä ääéà.
äøåç äçãùä, äðçåöä ìðå ìúçééúðå, öøéëä àéôåà ìäéáøà ôä, áàøõ-éùøàì, åìäúôøðñ îçééðå áàøõ-éùøàì. äéà öøéëä ìäéåú ëåìä çéä åëåìä ùìðå.
àáì äðä áòééúðå äøàùåðä åäòé÷øéú – äòáåãä. äáä ðúçéì ìôúåø àåúä ëôé ëåçðå. äáä ðúçéì ááøéàú äøåç äçãùä. äáä ðúçéì îëàï, îï äî÷åí àùø ôâòðå áå áøàùåðä åàùø àðçðå áàéí ìäðéç òìéå àú äéñåã. ðúçéì – åîöàðå àú ãøëðå. åàåìé ðåëì ìòùåú ãáø îä âí áàùø àðå ùí.
- - -
úøò"à (1911)

òáåãúðå îòúä
ìàåîéåú åñåöéàìéåú
ááåàðå ìãåï òì òáåãúðå îòúä, îäøâò ääéñèåøé, ùàðçðå çééí áå, òìéðå ÷åãí ìá÷ø îçãù àú ùàéôúðå äìàåîéú äéñåãéú ìàåøå ùì äøâò åìáøø ìòöîðå áéøåø âîåø, îä áòöí àðçðå îá÷ùéí áúåø òí îòöîðå, åîä éù ìá÷ù òì ôé îä ùîçééá åòì ôé îä ùùåìì äøâò äçé, ääéñèåøé, ùäòîéã ìôðéðå àú ùàìú òáåãúðå äìàåîéú áöåøä çãùä.
îàìéå îåáï, ëé àéï ìáøø áéøåø îñôé÷, îä äøâò äæä ìðå, îáìé ìáøø úçéìä, îä äøâò ääéñèåøé äæä áëìì.
çééí àðçðå áøâò äéñèåøé âãåì, - ÷øéàä æå ðùîòú îëì äöããéí. àáì äùàìä äéà: áàéæä îåáï âãåì?
- - -
òöîåÌúðå äìàåîéú
çåùá àðé, ëé ëãàé ìëì àçã îàúðå, áðé òí éùøàì, åâí çåáä òìéðå ìäúáåãã øâò ëì àçã áôéðúå, ìäùúçøø øâò îëì äùôòä ùäéà, îëì äùôòä îáçåõ åâí îäùôòú òáøðå àðå åìùàåì àú òöîðå áôùèåú âîåøä, áøöéðåú âîåøä åáàîú âîåøä: îä áòöí àðçðå îá÷ùéí áòáåãúðå äìàåîéú? îä àðçðå îá÷ùéí áàøõ-éùøàì ãå÷à? ìîä ìðå ìäéáãì îúåê äòîéí, ùçééðå á÷øáí ëì éîéðå, ìäúøç÷ îäàøöåú, ùðåìãðå áäï, ùäèáéòå àú çåúîï òì øåçðå, ùäùôéòå òìéðå îùôòï äòìéåï? ìîä ìà ðùúúó äùúúôåú áìúé àîöòéú òí àåúí äòîéí áòáåãúí äâãåìä ìòúéãä ùì äàðåùåú? ìîä ìà ðúáåìì ìâîøé áàåúí äòîéí? îä îòëá? äãú äøé àéðä áæîððå îòëáú ú÷éôä, áæîððå éù àôùøåú ìçéåú áìé ãú. åîé ùòåîã ãåå÷à òì äãú éåëì ì÷ååú, ëé áòúéã ìà øçå÷ ëì ëê úäéä á÷øá äòîéí çéøåú ãúéú âîåøä. áëì àåôï äú÷ååä ìçåôù ëæä äøáä éåúø ÷øåáä îäú÷ååä ìâàåìä ìàåîéú ùìîä. åâí äòáåãä ìäùâú çåôù ëæä äøáä éåúø ÷øåáä. åéåëì àæ àãí îéùøàì, àí éøöä áëê, ìäéåú øåñé, âøîðé, öøôúé åëå' áï ãú îùä åìäøâéù àú òöîå èåá îàåã, ëîå ùäãáø ðåäâ âí äéåí, áòåã ääøâùä äîìååä àåúå àéðä ðòéîä áéåúø. äèòðä ëé äãáø äåà áâãø äðîðò, ëé àé-àôùø ìðå ìäúáåìì, äøé äéà, áîçéìä, ôùåè ñåôéæîåñ. îãåò éëìå ëì äòîéí ä÷ãîåðéí ìäúáåìì, åîãåò ìà ðåëì àðçðå, àí ø÷ ðøöä, àí ø÷ ðñëéí ìãáÈø, àí ø÷ ìà ðúò÷ù ìäúðâã ìå áëì úå÷ó? àéæä øòéåï ñåôéñèé ìøàåú áùìéìä, áùìéìä áèìä, øé÷ä, áàé éëåìú ìîåú, éñåã ÷éåîä ùì àåîä, åòì éñåã æä ìäúò÷ù åìáìé ìúú ìîåú îéúä ìàåîéú ìáðé äàåîä ùøåöéí áëê! àó àîðí øåàéí àðçðå, ëé ääúáåììåú äåìëú àå ìôçåú äìëä òã äæîï äàçøåï äìåê åäúâáø á÷øáðå ìîøåú ëì äñåôéæîéí îîéï æä. åìîä ìðå àéôåà ìäú÷åîí ðâã æä, ìîä ìðå ìòîåã ðâã äæøí åìùçåú ðâã äæøí, ìîä ìà ðéúï ìæøí ùéùà àåúðå àì àùø éùà?
àåîøéí: ìàåîéåú. àáì äùàìä äéà: îä äéà ìàåîéåú? åîä äéà ìàåîéåúðå àðå äîùåðä, ùàéðä çéä åàéðä ðåúðú ìðå ìîåú? îä ëåçä? àøõ äøé àéï ìðå. äìùåï? àáì äøé âí ìùåï ìàåîéú àçú çéä àéï ìðå, àå ùéù ìðå ëîä ìùåðåú ìà ìàåîéåú. äãú? àáì äãú äìà äåìëú åéåøãú, – åîä éòðå àìä, ùàéðí ãúééí? àìà îä äåà àåúå äãáø äîùåðä, äò÷ùðé, ùàéï àúä úåôñå, ùàéðå øåöä ìîåú åàéðå ðåúï ìîåú?
çåùá àðé, ëé ìòöîå, àí ø÷ éòìä áéãå ìäéåú øâò òöîé ìâîøé, çôùé îëì äùôòä æøä, ìà éúáééù àãí îéùøàì åìà éú÷ùä ìäåãåú, ëé éù áå ãáø-îä îéåçã, òöîé, äìåçí òì ÷éåîå äòöîé äîá÷ù ãøê ìáåà ìéãé âéìåé áöåøä òöîéú.
- - -
çééí àðçðå îá÷ùéí, ìà ôçåú åìà éåúø, çééí ùìðå îî÷åø çééðå, îèáò àøöðå, ôøðñú äâåó åôøðñú äøåç, ëåç çéåðé åùôò òìéåï îï äî÷åø äçé äæä. áàéí àðçðå àì àøöðå ìäé÷ìè á÷ø÷òðå äèáòé, ùðò÷øðå îúåëå, ìéðå÷ áùøùéðå îï äîæåï àùø áàãîä åìùàåó áòìéðå îï äîæåï àùø áøåç åîëåç äéöéøä àùø á÷øðé äàåø. àåìí àí äòîéí äàçøéí, äçééí òì àãîúí, éëåìéí ìçéåú àéê ùäåà, - àðçðå, ùðò÷øðå îùøùðå, îåëøçéí ìäëéø àú ä÷ø÷ò åìäëùéø àú ä÷ø÷ò, ùàðçðå áàéí ìäé÷ìè áå, ìãòú åìäáéï àú úðàé äà÷ìéí, ùàðçðå áàéí ìöîåç åìôøåç áå åìòùåú ôøé. àðçðå, ä÷øåòéí îäèáò, àðçðå, ùùëçðå ëáø àú èòîí ùì çééí èáòééí, - àðçðå îåëøçéí, àí çôöé çééí àðçðå, ìá÷ù éçñ çãù àì äèáò, ìäúçéì çùáåï çãù òîå. àðçðå, ùäééðå äøàùåðéí ùàîøðå: 'ëé ëì äòîéí éìëå àéù áùí àìäéå', 'ìà éùà âåé àì âåé çøá' åçãìðå îäéåú òí, - àðçðå ááåàðå ì÷áåò îçãù àú îñìåìðå áâìâì äçééí ùì äòîéí äçééí, îçåéáéí ìãòú ìîöåà àú îñìåìðå äðëåï, îçåéáéí ìáøåà òí çãù, òí-àãí, ùéù ìå éçñ àðåùé àçååúé àì éúø äòîéí, ùéù ìå éçñ òìéåï, éçñ ùì çééí åéöéøä, àì äèáò åàùø áå. ëì ëåç äéñèåøéúðå, ëì äöòø ùðúâáù áðùîúðå äìàåîéú, ëàéìå ãåçó àåúðå ìöã æä, ëì äçìì äúäåîé äøé÷, ùðúäååä áðùîúðå ìäéåúä ÷øåòä åîøåç÷ä îäèáò, ëàéìå úåáò àú æä. åàú äãçéôä äàçøåðä, äîëøòú, ëàéìå ðåúï ìðå äøâò äçé, ùàúä îøâéù áå äò÷ú ùàåÉì ùì ùòáåã ðòìí åôøôåøéí ëáéøéí ùì çéøåú àðåùéú î÷ùä ìäéååìã, îøâéù ùîúøçù ãáø-îä çãù áòåìí äâãåì åâí áòåìîðå àðå, äáàéí ëáéëåì ìäéååìã îçãù, åäøé äåà ëàéìå àåîø: àúí öøéëéí ìäéåú äøàùåðéí.
- - -
òåñ÷éí àðçðå áéöéøä, ùàéï ãåâîúä áëì ääéñèåøéä äàðåùéú – áúçééúå åáú÷åîúå ùì òí, ùðò÷ø îùøùå åðôæø ìëì øåç. ùì òí, ùäåà çöé îú, - åéöéøä ãåøùú øéëåæå ùì ëì äéåöø áéöéøúå. îøëæ òáåãúðå äìàåîéú, îøëæ äàåîä äåà ôä, áàøõ-éùøàì, àó òì ôé ùàðçðå ÷éáåõ ÷èï, ëé ôä äåà î÷åø çééðå. ôä, áð÷åãä äîøëæéú äæàú, öôåï ëåç äçééí åäâéãåì ùì òáåãúðå. ôä ðåáèú, öåîçú åòåìä òáåãä ìàåîéú åàðåùéú øçáä îëì äîøçáéí, ùøåàéí áãîéåðí òåùé ääéñèåøéä ùìðå, àìà ùäéà âãìä åîúôùèú ìøåçá, ìòåî÷ åìøåí îúåëä, áãåîä ìàéìï, äöåîç åâãì îúåê âøòéðå, åìà îáçåõ. åôä – äëåç äîåùê àú úàé äàåîä, äôæåøéí áëì äàøöåú, ìäúàçã ìâåó àçã çé. åéåúø ùéäéå çééí áâøòéï äöåîç äæä, éåúø éâãì ëåç îùéëúå. çåáúðå äéà àéôåà ìøëæ àú ëåçåúéðå, àú ëì îçùáúðå, àú ëì øåçðå áð÷åãä äîøëæéú äæàú, åàñåø ìðå ìäñéç ãòú îîðä. àñåø ìðå ìúú àú ðôùðå òì ôåìéèé÷ä ñåúøú àú ëì àéãéàìéðå äòìéåðéí: áæä àðçðå ùìà îãòúðå ëåôøéí áòé÷ø òöîåÌúðå, ùàðçðå áàéí ìäçéåúä.
- - -
àðçðå ùåàôéí ìáøåà áàøõ-éùøàì òí éùøàì çãù, åìà ÷åìåðéä ùì äòí àùø áâåìä, ìà äîùê äâìåú áöåøä çãùä. àðçðå ùåàôéí, ëé àøõ-éùøàì úäéä äîèøåôåìéï åä÷éáåöéí àùø áéúø äàøöåú – ä÷åìåðéåú ùìä, åìà ìäôê. àðçðå ùåàôéí ìçéãåù òöîåúðå äìàåîéú, ìâéìåé òöîåúðå äòìéåðä, àáì ìùí ëê òìéðå ìúú àú ëì òöîðå àì àùø ìôðéðå.
àí éù éñåã ìùàéôúðå áàåúä äöåøä, ùäéà äåáòä áæä, - äçééí éâéãå. äí éáøøå àú äãáø îùðé äöããéí ëàçã: àí éù áëìì îîù áòöí äùàéôä ìîöåà éçñ çãù àì äçééí åäòåìí åìáøåà òí-àãí, åàí àðçðå îñåâìéí ìâùí àú äùàéôä äæàú. áëì àåôï òìéðå, çåùá àðé, ìòùåú àú ùìðå.
- - -
æëåúðå òì äàøõ åéçñðå àì äòøáéí
äúðàéí äòé÷øééí ìäâùîú ùàéôúðå äí, ëîåáï, äàøõ åäòáåãä. àåìí, àí òã òúä, òã ìôðé äîìçîä, äéä òìéðå ø÷ ì÷ðåú æëåú òì äàãîä áëåç äòáåãä, äðä òúä, òí äîöá äçãù, òìéðå ìáøø òåã ìòöîðå (åâí ìàçøéí) àú æëåúðå äìàåîéú òì äàøõ åàú îöáðå äîãéðé áúåø òí äàøõ.
øâéìä òúä äîéîøä, ëé àéï æëåú òì àøõ ð÷ðéú àìà áãí. æäå àçã äñåôéæéîéí, ù÷ðå ìäí æëåú àæøç á÷øá ëì äòîéí, ùäöã÷ äî÷åáì äúéø ìäí ìäéåú çéåú èåøôåú, - àçã äù÷øéí äîåñëîéí. áãí åàù âåæìéí àú äçéøåú îòí äàøõ åîùòáãéí àú äòí áéçã òí äàøõ ùòáåã æîðé, ëì æîï ùìà úù ëåçå ùì äîùòáã, àáì äàøõ ðùàøú úîéã áôåòì áéãé äéåùáéí òìéä åòåáãéí àåúä. äøåîàéí, ìîùì, ëáùå áãí åàù àøöåú øáåú, àáì äí îùìå áäï ø÷ ëì æîï ùäéä ãé ëåç áéãí ìäçæé÷ àú äîåùëåú, àåìí îùðôìå äîåùëåú îéãéäí, ðùàøå ùåá äàøöåú áéãé éåùáéäï åòåáãéäï. àå, ìîùì: ôåìéï ðëáùä áãí åàù îéã ìéã, àáì ðùàøä áôåòì áéãé éåùáéä åòåáãéä. àøõ ð÷ðéú áçééí òìéä, áòáåãä åáéöéøä. åëê ð÷ðä àå ðùéá ìðå àú æëåúðå òì àøöðå âí àðçðå. éù ìðå æëåú äéñèåøéú òì äàøõ, åäæëåú äæàú ðùàøä áéãéðå, ëì æîï ùëåç çééí åéöéøä àçø ìà ÷ðä àåúä ÷ðéï ùìí. àøöðå, ùäéúä ìôðéí "àøõ æáú çìá åãáù", áëì àåôï îåëùøú ìúøáåú âáåää, ðùàøä ùåîîä, òðéä, ùôìä îëì äàøöåú äúøáåúéåú åâí øé÷ä (áòøê). æäå ëòéï àéùåø æëåúðå òì äàøõ, ëòéï øîæ, ëé äàøõ îçëä ìðå. áçééí , áòáåãä åáéöéøä ð÷ðä àå ðàùø àú æëåúðå ääéñèåøéú òì äàøõ. åáæä âí ä÷øéèøéåï ìéçñðå àì äòøáéí îáçéðä æå. äòøáéí éåùáéí òì äàãîä, åàéï àðçðå éëåìéí ì÷ôç àú æëåúí åìãçåú àåúí. àáì âí äí àéðí éëåìéí ì÷ôç àú æëåúðå òì äàãîä, ùàðçðå éåùáéí òìéä åòåáãéí àåúä. àîðí àðçðå äîéòåè, àáì àåúä äàãîä ù÷ðéðå áòáåãúðå äòöîéú, äéà ùìðå, åàéï ùåí øåá ùáòåìí éëåì ì÷ôç àú æëåúðå òìéä, ì÷çú îéãéðå îä ùøëùðå áëåç äòáåãä åäéöéøä ùìðå. äùàìä äéà áãáø ääúôùèåú: ìîé éù éåúø æëåú ìäúôùè òì äàãîä, ùòåã ìà ð÷ðúä áòáåãä åéöéøä. àáì áæä ìà äëîåú òé÷ø, ëé àí äàéëåú: ëåç äçééí åäâéãåì – áãåîä ìîä ùéù ìøàåú áîîìëú äöîç, – ëåç äòáåãä åäéöéøä åâí äëåç ùì îñéøåú ðôù. îé ùéòáåã éåúø, ééöø éåúø, éúï éåúø àú ðôùå, äåà é÷ðä éåúø æëåú îåñøéú åâí éåúø ëåç çéåðé òì äàøõ. ôä éù äúçøåú áùìåí. åàú äæëåú òì ääúçøåú äæàú áùìåí ðåúðú ìðå áéçåã æëåúðå ääéñèåøéú òì äàøõ. åáæä éù áàîú ìöøó àìéðå àú ëì òí éùøàì áëì àøöåú ôéæåøéå. äæëåú äæàú òì ääúçøåú áùìåí, òì ääúôùèåú áàøõ, äéà ìà ø÷ æëåú ä÷éáåõ ä÷èï äéåùá ôä, ëé àí æëåúå ùì òí áï ùðéí òùø îéìéåï ðôù.
- - -
î÷åø: àäøï ãåã âåøãåï, "äàåîä åäòáåãä", äñôøéä äöéåðéú òì éã äðäìú ääñúãøåú äöéåðéú.